Truyền thông giáo dục sức khỏe · 06/11/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Bong gân cổ chân xảy ra khi bàn chân bị lật đột ngột, làm dây chằng quanh mắt cá bị kéo giãn hoặc rách. Sơ cứu đúng trong 48 giờ đầu giúp giảm sưng đau và hạn chế bong gân tái phát về sau.
Nhận biết bong gân cổ chân
Bong gân thường xảy ra khi chơi bóng, chạy bộ, đi giày cao gót, bước hụt bậc thang hoặc đi trên đường gồ ghề. Biểu hiện gồm:
- Đau quanh mắt cá, thường ở phía ngoài.
- Sưng nề, có thể bầm tím sau vài giờ đến một ngày.
- Đau tăng khi đi lại, xoay cổ chân.
- Có khi nghe tiếng "phựt" lúc bị lật chân.
Mức độ bong gân thay đổi từ nhẹ (dây chằng chỉ bị giãn) đến nặng (dây chằng rách nhiều, cổ chân lỏng lẻo).
Sơ cứu trong 48 giờ đầu
- Nghỉ ngơi: ngưng vận động, hạn chế dồn trọng lượng lên chân đau.
- Chườm lạnh: bọc đá trong khăn mỏng, chườm 15 đến 20 phút, cách 2 đến 3 giờ một lần. Không áp đá trực tiếp lên da.
- Băng ép: quấn băng thun vừa phải quanh cổ chân, không quá chặt làm tê, tím ngón chân.
- Kê cao chân: khi nằm, đặt chân cao hơn tim để giảm sưng.
Trong giai đoạn đầu nên tránh xoa bóp mạnh, đắp lá, bôi dầu nóng hoặc chườm nóng vì có thể làm sưng nề tăng lên.
Khi nào cần đi khám và chụp phim?
- Không thể tự đi được 4 bước ngay sau chấn thương.
- Ấn vào xương mắt cá hoặc mu bàn chân thấy đau chói.
- Cổ chân biến dạng, lệch trục.
- Bàn chân tê, lạnh, ngón chân tím.
- Sau vài ngày tự chăm sóc mà sưng đau không giảm.
Bác sĩ sẽ khám để phân biệt bong gân với gãy xương, có thể chỉ định chụp X-quang hoặc siêu âm phần mềm.
Phục hồi và phòng tái phát
Khi hết sưng đau, anh chị nên tập dần các động tác xoay cổ chân, đứng một chân, kiễng gót để lấy lại sức cơ và thăng bằng. Bong gân không được phục hồi đầy đủ dễ dẫn đến lỏng khớp và lật chân nhiều lần. Khi chơi thể thao, nên khởi động kỹ và chọn giày vừa chân, đế chắc.
Nếu cổ chân sưng đau sau chấn thương, anh chị có thể đến khám trực tiếp trong giờ làm việc tại Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa, 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM, hoặc gọi hotline 028.3868.1097, Zalo 082.299.3377 để hỏi trước khung giờ vắng.