Nội tổng hợp

Nhiều cô chú anh chị tìm đến khoa Nội tổng hợp không phải vì một cơn đau dữ dội, mà vì những điều nhỏ cứ kéo dài: dạo này ăn hay đầy bụng, leo mấy bậc thang đã thấy hụt hơi hơn trước, hoặc một lần đo huyết áp ở nhà thuốc cho con số hơi cao hơn bình thường. Những chuyện tưởng vặt vãnh đó thường lại là lúc thích hợp nhất để ngồi xuống nói chuyện với bác sĩ, để biết cơ thể mình đang ổn hay đang cần được để mắt kỹ hơn một chút.

Khoa Nội tổng hợp tại Trung tâm Y khoa Kỳ Hòa đảm nhận khám và điều trị phần lớn các bệnh lý nội khoa phổ biến trong cộng đồng. Bác sĩ thăm khám toàn diện, chỉ định cận lâm sàng phù hợp và xây dựng phác đồ điều trị hoặc hướng dẫn theo dõi sức khỏe tại nhà - là bước đầu tiên quan trọng trong hành trình chăm sóc sức khỏe toàn diện của mỗi bệnh nhân.

Nội tổng hợp khám và xử lý vấn đề gì

• Bệnh lý tiêu hóa: đau dạ dày, trào ngược thực quản, hội chứng ruột kích thích, viêm đại tràng
• Bệnh lý hô hấp: viêm phế quản, viêm phổi nhẹ, ho mạn tính, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)
• Bệnh lý tim mạch và chuyển hóa: tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu
• Bệnh lý cơ xương khớp: đau lưng, viêm khớp, thoái hóa khớp, gout
• Bệnh lý nội tiết: rối loạn tuyến giáp, béo phì, tiền đái tháo đường
• Tình trạng mệt mỏi kéo dài, sụt cân bất thường hoặc chưa rõ nguyên nhân

Những nhóm bệnh thường gặp và dấu hiệu nhận biết

Dưới đây là những nhóm bệnh bác sĩ Nội tổng hợp gặp nhiều nhất, kèm các dấu hiệu người bệnh thường mô tả lại. Phần này viết ra để cô chú anh chị dễ hình dung và đối chiếu với chính mình, chứ không phải để tự chẩn đoán: cùng một triệu chứng vẫn có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, và chỉ bác sĩ thăm khám trực tiếp mới kết luận được.

Tăng huyết áp và các vấn đề tim mạch

Huyết áp cao thường không gây khó chịu rõ ràng, nên nhiều người chỉ tình cờ biết khi đo trong một dịp khám khác. Một số điều hay được kể lại: đau nặng đầu vùng gáy vào buổi sáng, choáng nhẹ khi đứng dậy đột ngột, mặt nóng bừng, tim đập nhanh hồi hộp không rõ lý do. Người lớn tuổi, người thừa cân, người có cha mẹ từng bị huyết áp cao nên đo huyết áp định kỳ ngay cả khi vẫn thấy khỏe. Cô chú anh chị có thể đọc thêm bài Tăng huyết áp: dấu hiệu cảnh báo và khi nào cần khám.

Đái tháo đường và rối loạn chuyển hóa

Khát nước nhiều hơn thường lệ, đi tiểu đêm vài lần, sụt cân dù ăn uống vẫn như cũ, vết trầy nhỏ lâu lành, tê rần đầu ngón tay ngón chân - đó là những điều người bệnh đái tháo đường hay kể khi đến khám. Rối loạn mỡ máu thì lặng lẽ hơn nhiều, phần lớn chỉ phát hiện qua xét nghiệm máu. Điểm chung của cả hai nhóm là biết sớm thì việc theo dõi lâu dài nhẹ nhàng hơn. Bài Nhận biết sớm dấu hiệu tiểu đường type 2 có mô tả chi tiết hơn.

Bệnh lý tiêu hóa

Đau vùng trên rốn, ợ chua, ợ hơi, đầy bụng sau bữa ăn, buồn nôn vào buổi sáng là những biểu hiện thường gặp của viêm dạ dày và trào ngược. Nếu việc đi ngoài thay đổi thất thường, khi táo khi lỏng, kèm đau bụng âm ỉ suốt nhiều tuần, thì nên đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân thay vì tự mua thêm thuốc uống. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể đề nghị làm thêm nội soi tiêu hóa hoặc siêu âm bụng.

Bệnh lý hô hấp

Ho kéo dài quá ba tuần, ho có đàm đổi màu, khò khè hoặc hụt hơi khi mới đi bộ một quãng ngắn là những dấu hiệu nên được bác sĩ nghe phổi và cân nhắc chụp X-quang. Người từng hút thuốc lá nhiều năm hoặc làm việc lâu trong môi trường nhiều bụi thường được theo dõi kỹ hơn ở nhóm này.

Bệnh lý cơ xương khớp

Đau lưng, mỏi gối khi lên xuống cầu thang, cứng khớp buổi sáng phải xoa bóp một lúc mới đi lại thoải mái - những phiền toái này rất phổ biến từ tuổi trung niên trở lên và thường bị xem là "chuyện tuổi tác". Cơn đau sưng nóng đột ngột ở khớp ngón chân cái thì lại thường gợi ý bệnh gout. Bác sĩ sẽ phân biệt giữa thoái hóa, viêm khớp và các nguyên nhân khác để chọn hướng xử trí phù hợp với từng người.

Tuyến giáp và các vấn đề nội tiết

Hồi hộp, run tay, sụt cân, đổ mồ hôi nhiều, hoặc ngược lại là mệt mỏi, tăng cân, sợ lạnh, táo bón kéo dài, đều có thể liên quan đến hoạt động của tuyến giáp. Vùng cổ to lên hoặc sờ thấy một khối nhỏ cũng là lý do chính đáng để đi khám. Xét nghiệm máu và siêu âm tuyến giáp giúp bác sĩ đánh giá rõ hơn trước khi kết luận.

Mệt mỏi kéo dài chưa rõ nguyên nhân

Có những trường hợp không rơi gọn vào nhóm nào: chỉ là mệt hoài, ăn không thấy ngon, ngủ không sâu giấc, sụt vài ký trong vài tháng mà không giải thích được. Đây cũng là lý do hoàn toàn chính đáng để đến khám Nội tổng hợp. Bác sĩ sẽ khám tổng thể rồi chỉ định những xét nghiệm cần thiết để thu hẹp dần nguyên nhân, thay vì đoán.

Khi nào nên đến khám

• Đau dạ dày, ợ chua, đầy hơi, rối loạn tiêu hóa kéo dài hơn 2 tuần
• Ho, khó thở, tức ngực không dứt sau điều trị thông thường
• Phát hiện huyết áp cao, đường huyết cao hoặc mỡ máu cao khi đo tình cờ
• Mệt mỏi không có nguyên nhân rõ, sụt cân nhanh hoặc đổ mồ hôi đêm
• Tái khám định kỳ để theo dõi bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường

Riêng những dấu hiệu sau đây thì không nên chờ tới lịch khám, mà nên đến cơ sở y tế gần nhất ngay:

• Đau ngực dữ dội, đau lan lên vai hoặc hàm, kèm vã mồ hôi
• Khó thở đột ngột, nói không hết được một câu dài
• Méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó, nhìn mờ một bên
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen
• Sốt cao liên tục kèm lơ mơ, li bì hoặc co giật

Trong giờ làm việc, Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa có khoa Cấp cứu tiếp nhận các trường hợp này. Ngoài giờ, cô chú anh chị nên gọi 115 hoặc đến bệnh viện gần nhà nhất, đừng chờ đến sáng hôm sau.

Quy trình thăm khám

1. Tiếp đón và ghi nhận thông tin: Điều dưỡng đo sinh hiệu, ghi nhận tiền sử bệnh và lý do khám.
2. Thăm khám lâm sàng: Bác sĩ hỏi bệnh sử chi tiết, thăm khám toàn thân và đánh giá các hệ cơ quan liên quan.
3. Chỉ định cận lâm sàng: Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, X-quang, siêu âm hoặc điện tâm đồ ngay tại trung tâm.
4. Tư vấn và điều trị: Bác sĩ giải thích kết quả, kê toa hoặc hướng dẫn điều chỉnh lối sống và lịch tái khám phù hợp.

Phần lớn các bước trên hoàn tất trong cùng một buổi khám, khi những cận lâm sàng được chỉ định đều thực hiện được tại trung tâm. Danh mục kỹ thuật đang được phép thực hiện có thể xem tại trang Danh mục kỹ thuật. Nếu tình trạng cần đến kỹ thuật ngoài phạm vi chuyên môn của trung tâm, bác sĩ sẽ trao đổi rõ và hướng dẫn cô chú anh chị các bước tiếp theo.

Cần chuẩn bị gì trước khi đến khám

• Giấy tờ tùy thân, và thẻ bảo hiểm y tế nếu khám theo diện bảo hiểm y tế
• Toa thuốc đang dùng, hoặc đơn giản là chụp ảnh vỏ hộp mang theo - kể cả thuốc bổ, thực phẩm chức năng và thuốc mua ngoài không có toa
• Sổ khám bệnh, kết quả xét nghiệm hoặc phim chụp của những lần khám trước, dù đã lâu
• Nếu dự kiến làm xét nghiệm đường huyết hoặc mỡ máu: nhịn ăn ít nhất 8 tiếng, trong thời gian đó chỉ uống nước lọc
• Ghi sẵn ra giấy vài dòng: triệu chứng bắt đầu từ khi nào, nặng lên vào lúc nào, đã dùng cách gì. Đến khám cùng người nhà cũng giúp nhớ lại đầy đủ hơn
• Mặc áo rộng tay cho thuận tiện khi đo huyết áp và lấy máu

Theo dõi và tái khám bệnh mạn tính

Với các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn mỡ máu, phần quan trọng thường không nằm ở lần khám đầu tiên mà ở việc theo dõi đều đặn về sau. Chỉ số thay đổi theo cân nặng, theo mùa, theo cả những thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày, nên toa thuốc và chế độ ăn cũng cần được bác sĩ xem lại theo từng giai đoạn. Bác sĩ sẽ hẹn lịch tái khám phù hợp với từng người và giải thích rõ những chỉ số nên tự theo dõi ở nhà.

Có một điều tụi em gặp khá thường: thấy trong người đã khỏe thì tự ngưng thuốc. Đây là chuyện nên trao đổi với bác sĩ trước khi quyết định, vì cảm giác khỏe và chỉ số thực tế không phải lúc nào cũng đi cùng nhau. Cô chú anh chị cứ hỏi thẳng bác sĩ, không có câu hỏi nào là phiền cả.

Câu hỏi thường gặp

Khám nội tổng hợp có khác gì khám đa khoa thông thường không? Nội tổng hợp tập trung vào các bệnh lý nội khoa, đặc biệt các bệnh mạn tính cần theo dõi lâu dài. Bác sĩ có chuyên môn sâu hơn và quy trình chỉ định cận lâm sàng có hệ thống hơn so với khám sức khỏe phổ thông.

Tôi đang dùng thuốc huyết áp lâu năm, có cần mang theo thuốc khi khám không? Có - hãy mang theo toa thuốc đang dùng hoặc chụp ảnh tên thuốc để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh liều nếu cần.

Khám nội tổng hợp có cần nhịn ăn không? Thường không cần nhịn ăn để khám lâm sàng. Tuy nhiên nếu dự kiến làm xét nghiệm máu (đường huyết, mỡ máu), nên nhịn ăn ít nhất 8 tiếng trước khi đến.

Ba mẹ lớn tuổi đi khám một mình có được không? Được, nếu cô chú vẫn tự đi lại thoải mái và nhớ rõ tình trạng của mình. Tuy vậy có người nhà đi cùng thì tiện hơn nhiều: giúp nhớ lời dặn của bác sĩ, hỗ trợ khi di chuyển giữa các phòng, và nắm được lịch uống thuốc để nhắc lại sau này.

Khám Nội tổng hợp có dùng bảo hiểm y tế được không? Trung tâm Y khoa Kỳ Hòa là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với Bảo hiểm Xã hội TP. Hồ Chí Minh. Cô chú anh chị mang theo thẻ bảo hiểm y tế cùng giấy tờ tùy thân, bộ phận tiếp nhận sẽ hướng dẫn cụ thể phần nào thuộc phạm vi chi trả của quỹ và phần nào tự chi trả. Chi tiết xem thêm tại trang Bảo hiểm y tế.

Trong người không thấy gì bất thường thì có cần khám Nội không? Nhiều bệnh nội khoa diễn tiến âm thầm một thời gian dài trước khi có triệu chứng, nên khám định kỳ vẫn có ích ngay cả khi đang khỏe, nhất là từ tuổi trung niên trở lên hoặc khi trong nhà có người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường. Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, cô chú anh chị có thể tham khảo gói khám sức khỏe định kỳ, rồi thong thả quyết định.

Liên hệ trung tâm để xác nhận thông tin trước khi đến khám.