Truyền thông giáo dục sức khỏe · 06/11/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Đau thần kinh tọa gây đau từ thắt lưng lan xuống mông, mặt sau đùi và cẳng chân, thường do thoát vị đĩa đệm. Bài viết giúp anh chị nhận biết, chăm sóc đúng tại nhà và biết dấu hiệu cần khám ngay.
Thần kinh tọa là gì?
Dây thần kinh tọa là dây thần kinh lớn nhất cơ thể, đi từ vùng thắt lưng xuống mông rồi chạy dọc mặt sau chân đến bàn chân. Khi rễ thần kinh này bị chèn ép hoặc kích thích, cơn đau lan theo đường đi của dây, gọi là đau thần kinh tọa.
Nguyên nhân thường gặp
- Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng, nguyên nhân hay gặp nhất.
- Thoái hóa cột sống, gai xương, hẹp ống sống ở người lớn tuổi.
- Trượt đốt sống.
- Co thắt cơ vùng mông.
- Hiếm hơn: chấn thương, nhiễm trùng, khối u.
Yếu tố thuận lợi: mang vác nặng sai tư thế, ngồi lâu, thừa cân, ít vận động, lái xe đường dài.
Biểu hiện điển hình
- Đau thắt lưng lan xuống mông, mặt sau hoặc mặt ngoài đùi, cẳng chân, có khi tới bàn chân.
- Thường đau một bên chân.
- Đau tăng khi ho, hắt hơi, cúi, ngồi lâu.
- Tê bì, châm chích, như kiến bò dọc chân.
- Có thể yếu chân, khó nhón gót hoặc đi bằng gót.
Chăm sóc tại nhà
- Nghỉ ngơi vài ngày đầu khi đau nhiều, nhưng không nằm bất động quá lâu; đi lại nhẹ nhàng khi đỡ đau.
- Chườm lạnh vài ngày đầu, sau đó chườm ấm.
- Tránh cúi gập người, mang vác vật nặng, vặn xoắn cột sống.
- Khi nhặt đồ, khuỵu gối thay vì cúi lưng.
- Ngồi ghế có tựa lưng, đứng dậy đi lại mỗi 30 đến 45 phút.
- Không tự ý bẻ lưng, đấm bóp mạnh hoặc chích lể.
Khi nào cần đi khám ngay?
- Yếu, liệt chân, đi lại khó khăn, bàn chân rũ.
- Bí tiểu, tiểu không tự chủ, đại tiện không tự chủ, tê vùng hậu môn sinh dục: cần đến cơ sở y tế ngay.
- Đau kèm sốt, sụt cân không rõ lý do.
- Đau sau té ngã, tai nạn.
- Đau kéo dài trên 4 đến 6 tuần hoặc ngày càng nặng.
Bác sĩ sẽ thăm khám thần kinh và có thể chỉ định chụp X-quang hoặc chụp cộng hưởng từ để tìm nguyên nhân. Anh chị có thể đến khám trực tiếp trong giờ làm việc tại Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa, 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM. Hotline 028.3868.1097, Zalo 082.299.3377.