Truyền thông giáo dục sức khỏe · 9/9/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Thỉnh thoảng khó ngủ thường do căng thẳng hay thói quen, nhưng mất ngủ kéo dài dù đã đổi nếp sinh hoạt có thể liên quan đến bệnh lý cần được tìm hiểu.
Ai cũng có đôi lần trằn trọc vì lo nghĩ, đổi chỗ ngủ hay phòng quá ồn. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, kéo dài và không đỡ dù quý cô chú anh chị đã điều chỉnh sinh hoạt, đó có thể là tín hiệu của một bệnh cần tìm ra để chữa trị.
Thói quen sinh hoạt dễ gây mất ngủ
Mất ngủ ngắn hạn thường bắt nguồn từ lối sống:
- Căng thẳng, lo lắng: đầu óc cứ suy nghĩ không ngừng, khó thả lỏng, khó vào giấc hoặc dễ tỉnh giữa đêm.
- Lệch giờ sinh học: đổi ca, làm đêm, hay thức khuya, đi xa qua nhiều múi giờ khiến đồng hồ sinh học bị xáo trộn.
- Dùng điện thoại, máy tính, ti vi sát giờ ngủ: não vẫn ở trạng thái tỉnh, ánh sáng màn hình (nhất là ánh sáng xanh) có thể ảnh hưởng đến việc tiết melatonin, hormone điều hòa nhịp thức ngủ.
- Đồ uống kích thích: trà, cà phê, nước tăng lực làm tỉnh táo; rượu bia buổi tối cũng không giúp ngủ ngon mà dễ làm giấc ngủ đứt quãng.
- Ăn quá no hoặc ăn món khó tiêu buổi tối: gây đầy bụng, ợ nóng, nhất là ở người có bệnh tiêu hóa.
- Phòng ngủ quá sáng, ồn, quá nóng hoặc quá lạnh.
Những bệnh có thể gây mất ngủ
Khi đã chỉnh thói quen mà vẫn khó ngủ, cần nghĩ đến các nguyên nhân bệnh lý:
- Dị ứng: nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi, khó chịu đường thở, thường nặng hơn về đêm.
- Bệnh cơ xương khớp: đau do viêm khớp khiến khó tìm tư thế nằm, trở mình, thức giấc nhiều lần.
- Bệnh tim mạch: người suy tim có thể ho về đêm, nằm xuống thấy khó thở; người tăng huyết áp cũng hay khó ngủ, nhất là khi kèm căng thẳng.
- Bệnh tuyến giáp: cường giáp đẩy nhanh chuyển hóa, khiến tim đập nhanh, hồi hộp, bồn chồn.
- Trào ngược dạ dày - thực quản: ợ nóng, rát sau xương ức, ho, thường nặng lên khi nằm.
- Thay đổi nội tiết ở phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh: bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, hồi hộp, thay đổi tâm trạng.
- Sức khỏe tinh thần: trầm cảm, rối loạn lo âu hay rối loạn căng thẳng sau sang chấn thường đi kèm mất ngủ; chiều ngược lại, thiếu ngủ lâu ngày cũng làm tinh thần sa sút.
Khi mất ngủ do rối loạn giấc ngủ
- Hội chứng chân không yên: chân khó chịu, phải cử động liên tục, nhất là khi nghỉ ngơi hoặc buổi tối, làm khó vào giấc.
- Ngưng thở khi ngủ: hơi thở bị ngắt quãng nhiều lần trong đêm, người bệnh ngáy to, có lúc ngừng thở, thở hổn hển, thức giấc mà không hay biết. Giấc ngủ bị chia vụn khiến ban ngày mệt mỏi, buồn ngủ.
Cách cải thiện giấc ngủ tại nhà
- Đi ngủ và thức dậy vào giờ gần như cố định, kể cả cuối tuần.
- Cất điện thoại, máy tính trước giờ ngủ.
- Phòng ngủ nên tối, yên tĩnh, thoáng mát, nhiệt độ dễ chịu.
- Bớt cà phê, trà, nước tăng lực từ buổi chiều.
- Không ăn quá no hay ăn món khó tiêu sát giờ ngủ.
- Thư giãn bằng đọc sách, nghe nhạc nhẹ, thiền, hít thở sâu.
- Vận động đều như đi bộ, đạp xe, bơi, yoga; tránh tập nặng ngay trước giờ ngủ nếu thấy khó ngủ.
- Giải tỏa căng thẳng bằng viết nhật ký, tâm sự với người thân hoặc tìm đến chuyên gia tâm lý khi cần.
Khi nào nên đi khám
Nên đi khám khi mất ngủ kéo dài, tái lại thường xuyên, ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt ban ngày, hoặc kèm đau ngực, khó thở, ngáy to, ngưng thở khi ngủ, buồn chán hay lo âu kéo dài. Không nên tự mua thuốc uống để dễ ngủ, vì cần biết đúng nguyên nhân mới chọn được cách điều trị phù hợp.
Địa điểm thăm khám mất ngủ uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa có gần 20 năm kinh nghiệm khám chữa bệnh tại TP.HCM, cùng đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và cách làm việc chu đáo, rõ ràng. Với mất ngủ, bác sĩ chuyên khoa Nội tổng hợp sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để anh chị hiểu rõ tình trạng của mình, rồi cùng chọn hướng điều trị và theo dõi phù hợp.
Trung tâm hoạt động theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ, có danh mục kỹ thuật được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT) và là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy. Thông tin chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Anh chị có thể đến Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa, lấy số thứ tự và khám chuyên khoa Nội tổng hợp để bác sĩ tìm nguyên nhân; với các vấn đề như nghẹt mũi, ngáy to, chuyên khoa Tai Mũi Họng cũng có thể hỗ trợ đánh giá.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
