Truyền thông giáo dục sức khỏe · 28/9/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Ngứa thường do da khô hay dị ứng, nhưng ngứa dai dẳng, nhất là khi da trông vẫn bình thường, có thể liên quan đến bệnh bên trong cơ thể.
Côn trùng cắn, trời hanh làm da khô, mỹ phẩm hay hóa chất lạ đều có thể gây ngứa, và thường hết khi tránh được tác nhân. Còn ngứa kéo dài, lặp lại, làm mất ngủ thì không nên xem nhẹ, vì nguồn gốc có thể là bệnh da, bệnh nội khoa, thần kinh hoặc tâm lý.
Khi ngứa đi kèm thay đổi trên da
Đây là nhóm hay gặp nhất, trên da thấy rõ mẩn đỏ, mảng khô bong vảy hoặc vết gãi.
- Viêm da cơ địa: bệnh mạn tính, ngứa nhiều. Càng gãi da càng dày và sẫm lại, tạo thành vòng luẩn quẩn: ngứa, gãi, da tổn thương, rồi lại ngứa hơn.
- Vảy nến: da nổi từng mảng đỏ, bên trên có lớp vảy trắng bạc; bệnh kéo dài, lên từng đợt, ngứa nhiều ít tùy người.
- Mề đay: nốt hoặc mảng sưng ngứa, nổi lên bất chợt, lặn đi nhanh nhưng dễ tái lại.
- Các nguyên nhân khác: nấm da, ghẻ, viêm da tiếp xúc do chất tẩy rửa, mỹ phẩm hay thuốc bôi và một số bệnh da khác.
Da trông bình thường mà vẫn ngứa
Có người ngứa khắp người nhưng da gần như không có gì lạ. Khi đó bác sĩ sẽ nghĩ đến nguyên nhân toàn thân:
- Bệnh thận mạn, nhất là suy thận nặng hoặc đang chạy thận, có thể gây ngứa lâu ngày. Cơ chế khá phức tạp, liên quan đến chuyển hóa bị rối loạn, tình trạng viêm và thay đổi ở thần kinh, không chỉ đơn giản là do "độc tố ứ lại".
- Bệnh gan và ứ mật thường gây ngứa mà da không có tổn thương ban đầu; ngứa hay nặng về đêm, tập trung ở lòng bàn tay, bàn chân.
- Bệnh tuyến giáp và đái tháo đường cũng có thể kèm ngứa. Tuy nhiên ngứa không đủ để chẩn đoán các bệnh này, cần thêm triệu chứng khác và xét nghiệm khi bác sĩ chỉ định.
- Thiếu sắt, một số bệnh về máu và bệnh ác tính, trong đó có u lympho, có thể gây ngứa toàn thân kéo dài. Dù vậy, chỉ bị ngứa không có nghĩa là mắc ung thư.
Thần kinh, tâm lý và thai kỳ
Tổn thương thần kinh cũng có thể gây ngứa ở một vùng cố định, chẳng hạn sau khi bị zona, dù tổn thương trên da đã lành. Căng thẳng kéo dài làm cảm giác ngứa tăng lên hoặc khiến người bệnh gãi nhiều hơn, nhưng nguyên nhân tâm lý thường chỉ được xét đến sau khi bác sĩ đã loại trừ các bệnh da, nội khoa và thần kinh.
Phụ nữ mang thai có thể ngứa vì da căng, khô hoặc vì một số bệnh da riêng của thai kỳ. Điều cần lưu tâm là ứ mật trong gan thai kỳ: ngứa dai dẳng ở bàn tay, bàn chân, về đêm càng ngứa, thường không có ban trên da. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến thai nhi, nên mẹ bầu thấy ngứa bất thường cần đi khám để bác sĩ cho làm xét nghiệm cần thiết.
Khi nào cần đi khám
Hãy đi khám khi cơn ngứa dai dẳng, lặp lại, làm mất ngủ, nhất là ngứa toàn thân chưa rõ lý do. Cần khám sớm hơn nếu ngứa kèm theo:
- Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sậm màu.
- Mệt mỏi kéo dài, phù, thay đổi khi đi tiểu.
- Sốt dai dẳng, sụt cân dù không ăn kiêng, đổ mồ hôi đêm, nổi hạch.
- Đang mang thai và ngứa lòng bàn tay, bàn chân mà không có ban.
Khi khám, bác sĩ sẽ hỏi ngứa từ lúc nào, ở đâu, điều gì làm ngứa tăng hay giảm, xem kỹ da, hỏi về thuốc đang dùng và bệnh nền. Tùy người, có thể cần làm công thức máu, kiểm tra chức năng gan, thận, tuyến giáp hoặc xét nghiệm khác.
Trong lúc chờ đi khám, nên tránh tắm nước quá nóng, chọn sữa tắm dịu nhẹ, thoa dưỡng ẩm đều đặn và hạn chế gãi mạnh để da không trầy, nhiễm trùng. Không nên tự dùng thuốc trị ngứa kéo dài khi chưa biết nguyên nhân, vì dễ bỏ sót bệnh gốc.
Địa điểm thăm khám ngứa da kéo dài uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa có gần 20 năm kinh nghiệm khám chữa bệnh tại TP.HCM, cùng đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và cách làm việc chu đáo, rõ ràng. Với ngứa da kéo dài, bác sĩ chuyên khoa Da liễu và Nội tổng hợp sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để anh chị hiểu rõ tình trạng của mình, rồi cùng chọn hướng điều trị và theo dõi phù hợp.
Xét nghiệm được thực hiện ngay tại Trung tâm, giúp anh chị hoàn tất việc kiểm tra ở cùng một nơi, thuận tiện cho những lần tái khám và theo dõi lâu dài.
Mọi hoạt động khám chữa bệnh tại Trung tâm đều theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ và danh mục kỹ thuật đã được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT). Trung tâm là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy; chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Nếu đang bị ngứa lâu ngày chưa rõ lý do, quý cô chú anh chị có thể đến Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa trong giờ làm việc và lấy số thứ tự. Bác sĩ chuyên khoa Da liễu, Nội tổng hợp hoặc Sản - Phụ khoa sẽ thăm khám và chỉ định xét nghiệm phù hợp để tìm nguyên nhân.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
