Truyền thông giáo dục sức khỏe · 16/9/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Acid uric máu có thể tăng âm thầm nhiều năm trước khi gây cơn gout. Một xét nghiệm máu đơn giản kèm đánh giá yếu tố nguy cơ giúp phát hiện sớm tình trạng này.
Acid uric là chất cặn sinh ra khi cơ thể chuyển hóa purin. Phần lớn được thận lọc ra ngoài, một phần thải qua đường ruột. Khi cơ thể tạo ra quá nhiều hoặc thận thải không kịp, acid uric sẽ ứ lại trong máu.
Acid uric cao chưa chắc là bị gout, nhưng làm tăng khả năng hình thành tinh thể urat. Lâu dần, các tinh thể này có thể gây cơn gout cấp, hư khớp, ở một số người còn gây sỏi thận hoặc nổi hạt tophi. Vì nhiều người không có triệu chứng gì, quý cô chú anh chị đừng đợi đến lúc đau khớp mới đi kiểm tra.
Triệu chứng nào đáng để ý
- Cơn gout điển hình: khớp đau dữ dội, sưng, nóng, đỏ, hay gặp nhất ở khớp nối bàn chân với ngón cái, nhưng khớp khác cũng có thể bị.
- Mỏi cổ, mỏi bắp đùi, bắp chân hay chuột rút không phải dấu hiệu riêng của acid uric cao, nên không dùng để tự đoán bệnh.
- Ngứa, nổi mẩn, dị ứng da cũng không phải biểu hiện điển hình.
- Các cục cứng dưới da quanh khớp, ở vành tai hay chỗ khác có thể là hạt tophi do urat đọng lâu ngày. Người từng lên cơn gout hoặc có acid uric cao mà thấy nốt cứng như vậy nên đi khám.
Rượu bia, cân nặng và vận động
Uống nhiều rượu bia làm tăng nguy cơ acid uric cao và lên cơn gout, vì rượu vừa thúc cơ thể sinh thêm acid uric vừa khiến thận thải kém đi, còn bia lại chứa purin. Người có acid uric cao hoặc đã từng bị gout nên hạn chế, hoặc bỏ hẳn rượu bia theo lời khuyên của bác sĩ.
Thừa cân, béo phì và lười vận động cũng có liên quan đến acid uric cao. Ở nhiều nhóm dân số, người có BMI vượt 25 kg/m² được tính là thừa cân, nhưng con số này không cho biết acid uric của một người có cao hay không. Vận động đều giúp giữ cân, cải thiện chuyển hóa và tim mạch. Nên chọn môn hợp với tuổi, sức khỏe và bệnh đang có; người mới tập thì tăng dần, tránh quá sức và mất nước, nhất là khi trời nóng.
Ăn uống hợp lý, không cần kiêng tuyệt đối
Ăn nhiều món giàu purin như một số loại thịt đỏ, nội tạng, hải sản, cộng thêm rượu bia và đồ uống chứa đường fructose, có thể làm tăng nguy cơ acid uric cao và gout. Tuy vậy, ăn thịt, cá, gà không có nghĩa là chắc chắn sinh bệnh. Điều cần làm là:
- Cân đối khẩu phần, kiểm soát lượng thịt và món giàu purin.
- Uống đủ nước, bớt nước ngọt và rượu bia.
- Thêm rau xanh và trái cây phù hợp vào bữa ăn.
Tiền sử gia đình và bệnh đi kèm
Gen di truyền ảnh hưởng đến cách cơ thể tạo và thải urat. Ai có người thân ruột thịt hoặc họ hàng gần bị gout thì nguy cơ cao hơn. Nếu thêm vào đó là thừa cân, bệnh thận, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường hoặc hay uống rượu bia, nên hỏi bác sĩ có cần thử acid uric định kỳ không, đồng thời đánh giá sức khỏe chuyển hóa.
Xét nghiệm máu là cách biết chắc
Không thể biết acid uric cao hay không chỉ bằng cách nhìn triệu chứng hay đếm yếu tố nguy cơ; cách đơn giản là thử máu. Kết quả cần được bác sĩ đọc trong bức tranh sức khỏe chung, kèm xem xét cân nặng, huyết áp, chức năng thận, ăn uống, thuốc đang dùng và các bệnh chuyển hóa.
Có acid uric cao mà chưa lên cơn gout lần nào thì chưa hẳn đã cần dùng thuốc, còn người đã bị gout có thể cần điều trị để đưa urat máu về mục tiêu, tùy từng trường hợp. Không nên tự mua thuốc hay sản phẩm quảng cáo là giúp hạ acid uric để thay cho điều trị, vì hiệu quả và độ an toàn không rõ ràng, có loại còn gây hại cho thận hay tương tác với thuốc khác.
Địa điểm thăm khám tăng acid uric máu uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Với gần 20 năm kinh nghiệm cùng đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa là địa chỉ quen thuộc của nhiều gia đình tại TP.HCM khi cần thăm khám tăng acid uric máu. Tại đây, bác sĩ chuyên khoa Nội tổng hợp sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để anh chị hiểu rõ tình trạng của mình, rồi cùng chọn hướng điều trị và theo dõi phù hợp.
Xét nghiệm được thực hiện ngay tại Trung tâm, giúp anh chị hoàn tất việc kiểm tra ở cùng một nơi, thuận tiện cho những lần tái khám và theo dõi lâu dài.
Mọi hoạt động khám chữa bệnh tại Trung tâm đều theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ và danh mục kỹ thuật đã được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT). Trung tâm là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy; chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Nếu thuộc nhóm nguy cơ hoặc từng có cơn đau khớp nghi gout, anh chị có thể đến Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa, lấy số thứ tự và khám chuyên khoa Nội tổng hợp. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm phù hợp và tư vấn hướng xử trí.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
