Truyền thông giáo dục sức khỏe · 06/11/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) khiến đường thở hẹp dần, gây ho, khạc đờm và khó thở ngày càng nặng, thường gặp ở người hút thuốc lâu năm. Bài viết giúp anh chị nhận biết sớm và làm chậm tiến triển bệnh.
COPD là bệnh gì?
COPD là bệnh hô hấp mạn tính, trong đó đường thở bị viêm, hẹp lại và các phế nang bị phá hủy dần, làm không khí khó ra vào phổi. Tổn thương này tiến triển từ từ trong nhiều năm và khó phục hồi, nhưng có thể làm chậm lại nếu phát hiện sớm.
Ai dễ mắc COPD?
- Người hút thuốc lá, thuốc lào, kể cả người hút thuốc lá điện tử, là nhóm nguy cơ hàng đầu.
- Người hít khói thuốc thụ động lâu năm.
- Người tiếp xúc khói bếp than, bếp củi, bụi nghề nghiệp, hóa chất.
- Người trên 40 tuổi, có tiền sử hen hoặc nhiễm trùng hô hấp nhiều lần lúc nhỏ.
Dấu hiệu sớm thường bị bỏ qua
- Ho kéo dài, ho buổi sáng, khạc đờm, nhiều người cho là "ho của người hút thuốc".
- Khó thở, hụt hơi khi leo cầu thang, đi nhanh, làm việc nặng; về sau khó thở cả khi làm việc nhẹ.
- Thở khò khè, nặng ngực.
- Hay bị viêm phế quản, viêm phổi, mỗi lần bị lâu khỏi.
- Giai đoạn nặng: mệt mỏi, sụt cân, phù chân, môi tím.
Chẩn đoán như thế nào?
Bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng, thói quen hút thuốc, môi trường làm việc và chỉ định đo chức năng hô hấp, một xét nghiệm đơn giản, không đau, giúp xác định mức độ tắc nghẽn. Có thể kết hợp chụp X-quang phổi để loại trừ bệnh khác.
Làm chậm tiến triển bệnh
- Bỏ thuốc lá là việc quan trọng nhất ở mọi giai đoạn, dù đã hút bao nhiêu năm.
- Tránh khói bếp, bụi, khói thuốc thụ động; đeo khẩu trang khi ra đường, khi làm việc nơi nhiều bụi.
- Dùng thuốc dạng hít đúng kỹ thuật, đều đặn theo chỉ định; nhờ nhân viên y tế hướng dẫn cách hít.
- Tiêm vaccine cúm hằng năm và vaccine phế cầu theo tư vấn để giảm đợt nặng.
- Tập thở chúm môi, đi bộ, vận động vừa sức mỗi ngày.
- Ăn đủ chất, chia nhiều bữa nhỏ nếu ăn no khó thở.
Khi nào cần đi khám ngay?
Người bệnh COPD cần đến cơ sở y tế ngay khi khó thở tăng nhiều, đờm nhiều và đổi màu vàng xanh, sốt, môi tím, lơ mơ. Người hút thuốc trên 40 tuổi có ho, khó thở kéo dài nên đi khám để được kiểm tra sớm. Anh chị có thể đến khám trực tiếp trong giờ làm việc tại Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa, 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM. Hotline 028.3868.1097, Zalo 082.299.3377.