Truyền thông giáo dục sức khỏe · 20/8/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Viêm phổi có thể lây khi do virus hoặc một số vi khuẩn lan qua đường hô hấp, nhưng không phải ca nào cũng lây. Hiểu đường lây giúp gia đình bảo vệ ông bà tốt hơn.
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng ở nhu mô phổi. Tác nhân có thể là virus, vi khuẩn, nấm, hoặc cả những nguyên nhân không do nhiễm trùng, vì vậy bệnh có lây hay không còn tùy vào thủ phạm gây bệnh. Quý cô chú anh chị cũng cần biết rằng người cao tuổi, do sức đề kháng giảm và thường mang bệnh mạn tính, vừa dễ mắc hơn vừa dễ trở nặng hơn người trẻ.
Khi nào viêm phổi có thể lây
Cúm, COVID-19, RSV là những virus gây nhiễm trùng hô hấp có khả năng truyền từ người này sang người khác; một số vi khuẩn cũng vậy. Tuy vậy, tiếp xúc với mầm bệnh không có nghĩa là chắc chắn bị viêm phổi. Có người chỉ bị viêm đường hô hấp trên, có người không có triệu chứng gì.
Ở tuổi cao, miễn dịch suy giảm theo năm tháng, đường hô hấp tự bảo vệ kém đi, lại thường có sẵn bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính hay đái tháo đường. Vì thế, khi trong nhà có người đang mắc bệnh hô hấp, việc phòng lây cho ông bà càng cần được chú ý.
Lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi
Một số virus, vi khuẩn theo giọt bắn và dịch tiết hô hấp ra ngoài khi người bệnh ho, hắt hơi, trò chuyện hay ở sát người khác. Khả năng lây cao hơn nếu tiếp xúc gần, ở cạnh nhau lâu, hoặc ở trong phòng kín, ít thông gió.
Sau khi nhiễm mầm bệnh, người cao tuổi có thể chỉ bị cảm lạnh hay viêm đường hô hấp trên, nhưng cũng có thể chuyển thành viêm phổi, tùy tác nhân và thể trạng. Ông bà đang bị suy tim, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch hay thể trạng yếu là nhóm cần được che chắn kỹ hơn, vì một đợt nhiễm trùng hô hấp dễ khiến họ trở nặng.
Lây qua tay và bề mặt đồ vật
Một số tác nhân còn lan qua bàn tay hoặc bề mặt dính dịch tiết. Ví dụ, người bệnh ho vào lòng bàn tay rồi chạm vào các bề mặt quanh nhà; người khác sờ vào đó rồi đưa tay lên dụi mắt, mũi, miệng, mầm bệnh có cơ hội vào cơ thể. Dù vậy, con đường này quan trọng đến đâu còn tùy từng loại virus, vi khuẩn. Không nên nghĩ rằng viêm phổi nào cũng lây qua đồ vật.
Cách phòng lây cho ông bà trong gia đình
- Hạn chế ở gần người đang ho, sốt, hắt hơi, sổ mũi, nhất là trong những ngày triệu chứng còn rõ.
- Người bệnh che miệng, mũi khi ho, hắt hơi, ưu tiên dùng khăn giấy rồi bỏ vào thùng rác.
- Cả nhà năng rửa tay với xà phòng, hoặc dùng dung dịch sát khuẩn.
- Không dùng chung đồ dùng cá nhân; lau chùi thường xuyên những chỗ nhiều người cùng chạm.
- Giữ nhà thông thoáng, tránh tụ tập đông người trong phòng kín.
- Tiêm phòng đầy đủ theo khuyến cáo. Tùy tuổi, sức khỏe và nguy cơ riêng của từng người, bác sĩ có thể tư vấn tiêm phòng cúm, phế cầu và các mũi phù hợp khác.
- Ăn uống đủ chất, vận động vừa sức, ngủ đủ giấc, kiểm soát tốt bệnh mạn tính và tránh xa khói thuốc lá.
Dấu hiệu viêm phổi ở người cao tuổi cần lưu ý
Viêm phổi ở người lớn tuổi đôi khi không rõ ràng. Có thể không sốt cao, mà chỉ thấy mệt khác thường, ăn kém, lú lẫn, ngủ li bì, ho, khó thở hoặc đi lại yếu hơn trước. Nếu ông bà khó thở, thở nhanh, đau ngực, môi tím, lơ mơ hay sức khỏe sa sút nhanh, gia đình cần đưa đến cơ sở y tế ngay.
Địa điểm thăm khám viêm phổi ở người cao tuổi uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Gần 20 năm đồng hành cùng sức khỏe người dân Thành phố, Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, tận tâm trong từng lần thăm khám. Khi cần kiểm tra viêm phổi ở người cao tuổi, bác sĩ chuyên khoa Nội tổng hợp sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để cô chú và người nhà hiểu rõ tình trạng của mình, rồi cùng chọn hướng điều trị và theo dõi phù hợp.
X-quang số hóa và xét nghiệm được thực hiện ngay tại Trung tâm, giúp cô chú và người nhà hoàn tất việc kiểm tra ở cùng một nơi, thuận tiện cho những lần tái khám và theo dõi lâu dài.
Mọi hoạt động khám chữa bệnh tại Trung tâm đều theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ và danh mục kỹ thuật đã được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT). Trung tâm là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy; chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Khi người thân lớn tuổi ho, mệt, ăn kém kéo dài, anh chị có thể đưa đến Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa, lấy số thứ tự và khám chuyên khoa Nội tổng hợp. Khi cần, bác sĩ sẽ chỉ định chụp X-quang phổi hoặc xét nghiệm phù hợp.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
