Truyền thông giáo dục sức khỏe · 25/9/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Nổi mề đay gây ngứa khó chịu nhưng phần lớn không nguy hiểm. Tuy vậy, khi kèm sưng môi, lưỡi hay khó thở, người bệnh cần được cấp cứu ngay.
Nhận diện mề đay
Mề đay là một phản ứng của da, với các nốt sẩn phù hoặc mảng phù gồ lên khỏi mặt da, thường rất ngứa, ở một chỗ hoặc lan ra nhiều nơi. Các nốt nổi lên đột ngột, đổi hình dạng, kích thước và vị trí rất nhanh, rồi lặn đi sau vài phút đến vài giờ mà không để lại vết, trừ khi da bị trầy do gãi.
Nếu đợt nổi mề đay kéo dài từ 6 tuần trở xuống, đó là mề đay cấp tính. Quá 6 tuần là mề đay mạn tính, có thể tái đi tái lại nhiều tháng, thậm chí lâu hơn.
Một số người còn bị phù mạch, tức là sưng ở lớp mô dưới da hoặc niêm mạc, hay thấy ở mặt, môi, lưỡi, mí mắt hoặc vùng sinh dục. Phù mạch thường gây cảm giác căng, đau hay nóng rát nhiều hơn là ngứa.
Những tác nhân có thể gây mề đay
Mề đay có thể khởi phát từ rất nhiều nguyên do, và không ít trường hợp, nhất là mề đay mạn tính, không tìm ra được thủ phạm cụ thể. Với mề đay cấp tính, các tác nhân hay được nhắc đến gồm:
- Thức ăn: tôm, cua, cá và hải sản nói chung, trứng, sữa, đậu phộng, các loại hạt hoặc món khác. Dù vậy, không phải người bệnh nào cũng dị ứng với những thực phẩm này.
- Thuốc: một số loại thuốc có thể gây mề đay hay phản ứng dị ứng, vì vậy khi có triệu chứng, hãy kể cho bác sĩ những thuốc mình đang dùng.
- Côn trùng: nọc hoặc chất tiết của ong, kiến và nhiều loài côn trùng khác.
- Môi trường: bụi, phấn hoa, nấm mốc, lông thú nuôi hoặc chất tiếp xúc với da ở người nhạy cảm.
- Nhiễm trùng: đặc biệt là nhiễm virus, hay gặp ở trẻ em.
Có những dạng mề đay bùng lên do tác động vật lý như nóng, lạnh, nắng, nước, cọ xát, đè ép lên da hoặc khi vận động gắng sức. Căng thẳng có thể làm triệu chứng rõ hơn ở một số người, nhưng đó chỉ là một trong nhiều yếu tố. Một vài bệnh lý khác cũng có thể gây mề đay hoặc biểu hiện giống mề đay, nên khi bệnh kéo dài, hay tái phát hoặc có điểm lạ, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Khi nào mề đay cần được xử trí gấp
Dù đa số trường hợp không nguy hiểm, những cơn ngứa dai dẳng, lặp lại nhiều lần vẫn có thể làm mất ngủ và ảnh hưởng sinh hoạt. Gãi nhiều còn làm da trầy xước và dễ nhiễm trùng.
Điều cần đặc biệt để ý là phù mạch đi kèm. Khi sưng xảy ra ở môi, lưỡi, họng hay đường thở, người bệnh có thể khàn giọng, nuốt khó, thấy nghẹn hoặc khó thở.
Đôi khi mề đay là một phần của phản vệ, tức phản ứng dị ứng cấp tính diễn tiến rất nhanh. Hãy gọi xe cấp cứu, đưa người bệnh tới cơ sở y tế ngay khi cùng với dị ứng còn có:
- Khó thở, thở khò khè, môi hoặc da tím tái.
- Môi, lưỡi sưng lên nhanh.
- Choáng váng, lơ mơ, tụt huyết áp.
- Nôn ói, tiêu chảy hoặc đau bụng dữ dội.
Nên làm gì khi bị nổi mề đay
- Tránh xa yếu tố nghi là thủ phạm nếu đã biết.
- Cố gắng không gãi mạnh.
- Không tự ý uống cùng lúc nhiều loại thuốc, cũng không tự dùng thuốc kéo dài.
- Nếu cần thuốc để giảm triệu chứng, nên hỏi ý kiến bác sĩ hay dược sĩ, nhất là với trẻ em, phụ nữ có thai, người cao tuổi và người đang uống thuốc khác.
Người bị mề đay mạn tính hay tái đi tái lại nên được khám chuyên khoa để tìm yếu tố khởi phát và có hướng điều trị phù hợp.
Địa điểm thăm khám nổi mề đay uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Gần 20 năm đồng hành cùng sức khỏe người dân Thành phố, Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, tận tâm trong từng lần thăm khám. Khi cần kiểm tra nổi mề đay, bác sĩ chuyên khoa Da liễu sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để anh chị hiểu rõ tình trạng của mình, rồi cùng chọn hướng điều trị và theo dõi phù hợp.
Trung tâm hoạt động theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ, có danh mục kỹ thuật được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT) và là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy. Thông tin chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Quý cô chú anh chị bị mề đay kéo dài có thể đến Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa trong giờ làm việc, lấy số thứ tự để bác sĩ chuyên khoa Da liễu thăm khám và tư vấn. Riêng khi có dấu hiệu khó thở, sưng môi lưỡi hay choáng váng, cần gọi cấp cứu hoặc đến ngay cơ sở y tế gần nhất.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
