Truyền thông giáo dục sức khỏe · 06/11/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Thalassemia là bệnh thiếu máu di truyền khá phổ biến ở Việt Nam, nhiều người mang gen bệnh mà không hề biết. Xét nghiệm trước khi kết hôn hoặc trước khi mang thai giúp các cặp đôi chủ động phòng bệnh cho con.
Thalassemia là gì?
Thalassemia, còn gọi là tan máu bẩm sinh, là bệnh do bất thường gen tạo huyết sắc tố (hemoglobin) trong hồng cầu. Hồng cầu của người bệnh dễ vỡ, dẫn đến thiếu máu mạn tính. Bệnh di truyền từ cha mẹ sang con, không lây qua tiếp xúc.
- Người mang gen: thường khỏe mạnh bình thường hoặc chỉ thiếu máu nhẹ, dễ bị nhầm với thiếu máu thiếu sắt.
- Người bệnh mức độ nặng: thiếu máu từ nhỏ, da xanh, vàng da, chậm lớn, gan lách to, biến dạng xương mặt; có thể cần truyền máu định kỳ suốt đời.
Vì sao nên xét nghiệm trước khi cưới?
Nếu cả vợ và chồng cùng mang gen bệnh, mỗi lần mang thai, con có khả năng mắc bệnh mức độ nặng. Nhiều cặp vợ chồng chỉ biết mình mang gen khi con đã có biểu hiện bệnh. Biết sớm giúp các cặp đôi được tư vấn di truyền, theo dõi thai kỳ và chẩn đoán trước sinh khi cần.
Xét nghiệm gồm những gì?
- Công thức máu: chú ý các chỉ số kích thước và lượng huyết sắc tố trong hồng cầu. Hồng cầu nhỏ, nhược sắc là dấu hiệu gợi ý.
- Xét nghiệm sắt, ferritin để phân biệt với thiếu máu thiếu sắt.
- Điện di huyết sắc tố và xét nghiệm gen khi có chỉ định, để xác định loại gen mang theo.
Bác sĩ sẽ đọc kết quả và tư vấn bước tiếp theo nếu nghi ngờ mang gen.
Những điều cần lưu ý
- Người mang gen không nên tự ý bổ sung sắt kéo dài khi chưa có xét nghiệm, vì có thể gây thừa sắt.
- Người thân trong gia đình người bệnh nên được xét nghiệm sàng lọc.
- Phụ nữ mang thai bị thiếu máu hồng cầu nhỏ nên được kiểm tra cả chồng.
- Người mang gen vẫn kết hôn và sinh con bình thường; điều quan trọng là được tư vấn đầy đủ.
Nếu anh chị muốn khám sức khỏe tiền hôn nhân, xét nghiệm máu sàng lọc, có thể đến khám trực tiếp trong giờ làm việc tại Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa, 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM, hoặc gọi hotline 028.3868.1097, Zalo 082.299.3377 để hỏi trước khung giờ vắng.