Truyền thông giáo dục sức khỏe · 26/8/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Gần như mọi ca ung thư cổ tử cung đều gắn với nhiễm HPV kéo dài. Tiêm vaccine HPV ở tuổi đi học giúp trẻ có miễn dịch trước khi gặp nguy cơ.
HPV là virus gây u nhú ở người. Ngoài ung thư cổ tử cung, virus này còn có liên quan đến bệnh sùi mào gà và một vài loại ung thư ở vùng hậu môn, sinh dục, đầu cổ. Nói cách khác, tiêm vaccine HPV chính là một cách dự phòng ung thư, chứ không đơn thuần là ngừa một loại virus.
Vì sao nên tiêm khi trẻ còn đi học
Đường lây chính của HPV là quan hệ tình dục, nên nguy cơ nhiễm cao dần từ khi một người bắt đầu có sinh hoạt tình dục. Vaccine phát huy tác dụng tốt khi cơ thể chưa từng gặp virus. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt nhóm trẻ gái từ 9 đến 14 tuổi lên hàng ưu tiên, để trẻ được tiêm trước khi có thể bị phơi nhiễm.
Cho con đi tiêm lúc còn đi học vì thế không hề hàm ý trẻ đã "có chuyện" về tình dục, mà chỉ là tạo sẵn miễn dịch để đón đầu nguy cơ.
Vaccine HPV hiện nay giúp phòng các type nguy cơ cao, nổi bật là type 16 và type 18. Trên toàn cầu, khoảng 76% ca ung thư cổ tử cung có liên quan đến hai type này. Riêng loại vaccine 9 type bảo vệ thêm với 5 type khác là 31, 33, 45, 52, 58.
Lợi ích đã được chứng minh ra sao
Lợi ích của vaccine không chỉ dừng ở thử nghiệm lâm sàng, mà còn được thấy rõ qua nhiều năm tiêm chủng thực tế trong cộng đồng.
Theo WHO, có bằng chứng ở mức tin cậy vừa phải cho thấy tiêm vaccine cho trẻ gái tuổi vị thành niên giúp ngăn ung thư cổ tử cung khi trẻ lớn lên. Những nước làm tốt chương trình tiêm HPV ghi nhận số người nhiễm các type nguy cơ cao giảm hẳn, các tổn thương tiền ung thư cũng ít đi. Ở vài nước, tỉ lệ nhiễm type 16/18 trong nhóm tuổi đã tiêm giảm đến khoảng 90%.
Một điểm quan trọng: vaccine không chữa được HPV đã nhiễm. Vì vậy, tiêm sớm, trước khi phơi nhiễm, sẽ có lợi hơn.
Tiêm vaccine HPV có an toàn
Nhiều phụ huynh lo lắng nhất về điều này. Sau nhiều năm theo dõi số liệu, WHO kết luận vaccine HPV có hồ sơ an toàn rất tốt.
- Thường gặp: chỗ tiêm đau, đỏ, sưng; trẻ có thể nhức đầu, mệt. Các biểu hiện này nhẹ và mau hết.
- Trẻ ở tuổi dậy thì đôi khi bị choáng, ngất sau mũi tiêm, nên để trẻ ngồi hoặc nằm và theo dõi một lúc.
- Phản vệ cực hiếm, theo ước tính của WHO là khoảng 1,7 ca trên mỗi triệu liều.
- Đến nay, những hệ thống giám sát quy mô lớn chưa phát hiện dấu hiệu an toàn mới nào đủ để thay đổi khuyến cáo.
Ngoài ra, vaccine không chứa virus HPV sống có thể gây nhiễm, nên không thể khiến trẻ bị nhiễm HPV hay sinh ung thư.
Con trai cũng cần được bảo vệ
HPV gây bệnh ở cả hai giới. Ngoài sùi mào gà, virus còn có thể gây ung thư vùng hầu họng, hậu môn và dương vật. Khi được tiêm trước lúc có nguy cơ, trẻ trai cũng nhận được lợi ích rõ rệt: tự bảo vệ bản thân, góp phần làm giảm lượng virus lưu hành trong cộng đồng và gián tiếp che chắn cho người vợ, người chồng sau này.
WHO khuyến nghị ưu tiên trẻ gái 9-14 tuổi để ngừa ung thư cổ tử cung, còn việc tiêm cho trẻ trai là một hướng dự phòng đáng giá, tùy vào chính sách tiêm chủng và khả năng của mỗi quốc gia. Do đó, lời nhắn nên được nói rộng hơn: tiêm vaccine HPV là để che chắn cho cả con gái và con trai trước các bệnh, các loại ung thư có liên quan đến virus này.
Địa điểm thăm khám Nhi và phụ khoa uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa có gần 20 năm kinh nghiệm khám chữa bệnh tại TP.HCM, cùng đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và cách làm việc chu đáo, rõ ràng. Với Nhi và phụ khoa, bác sĩ chuyên khoa Nhi và Sản - Phụ khoa sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để chị em hiểu rõ tình trạng của mình, rồi cùng chọn hướng điều trị và theo dõi phù hợp.
Trung tâm hoạt động theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ, có danh mục kỹ thuật được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT) và là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy. Thông tin chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Những băn khoăn về tác dụng phụ nên được nhìn qua bằng chứng, từ hàng trăm triệu liều đã tiêm và nhiều năm giám sát. Cha mẹ có thể hỏi cơ sở tiêm chủng để được tư vấn mũi tiêm phù hợp cho con. Khi cần trao đổi thêm về sức khỏe của trẻ hoặc sức khỏe phụ khoa, cha mẹ có thể đến Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa trong giờ làm việc, lấy số thứ tự để gặp bác sĩ chuyên khoa Nhi hoặc Sản - Phụ khoa.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
