Truyền thông giáo dục sức khỏe · 1/10/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Tím môi, thở nhanh, bú kém, chậm tăng cân có thể là dấu hiệu tim bẩm sinh. Có trẻ biểu hiện ngay sau sinh, có trẻ lại rất kín đáo trong thời gian dài.
Bệnh tim bẩm sinh gồm các dị tật ở cấu trúc hay chức năng của tim và các mạch máu lớn, hình thành từ khi bé còn nằm trong bụng mẹ. Bệnh có nhiều mức độ: có dị tật nhẹ chỉ cần theo dõi, chưa phải can thiệp ngay; cũng có dị tật nặng cần điều trị sớm. Vì triệu chứng không phải lúc nào cũng rõ, cha mẹ nên để ý những thay đổi trong cách bú, cách thở và sự lớn lên của con.
Bốn biểu hiện cần để ý
Tím môi, tím đầu ngón tay ngón chân. Đây là dấu hiệu quan trọng ở một số bệnh tim làm máu thiếu oxy. Môi, lưỡi hay đầu ngón tay, ngón chân của bé có màu tím hoặc xanh khác thường, thấy rõ hơn khi bé khóc, bú hay cử động. Dù vậy, tím không phải lúc nào cũng do tim; da trẻ có thể đổi màu khi bị lạnh hay vì lý do khác. Nếu tím kéo dài, lặp lại hoặc đi kèm thở khó, lừ đừ, bú kém thì nên cho con đi khám sớm.
Thở nhanh, thở khó, mau mệt. Trẻ sơ sinh có thể phải ngừng bú nhiều lần để thở, đổ mồ hôi khi bú hay mau đuối sức. Trẻ lớn hơn thì dễ mệt khi chạy nhảy so với các bé cùng tuổi, hay phải dừng lại nghỉ giữa chừng.
Tuy nhiên, thở nhanh, thở khó cũng gặp trong viêm phổi, viêm phế quản, hen. Vì thế cần cho con đi khám để tìm đúng nguyên nhân, không tự nghĩ ngay đến bệnh tim.
Bú kém, chậm lên cân. Bé mới bú được ít đã mệt, phải dừng nghỉ nhiều lần, mỗi cữ bú kéo dài hay thường ướt mồ hôi. Do tim và phổi phải làm việc nhiều, tốn nhiều năng lượng, một số trẻ tăng cân chậm, không theo kịp mức phát triển của lứa tuổi. Dĩ nhiên, bú kém và chậm tăng cân còn có thể do tiêu hóa, nhiễm trùng, dinh dưỡng hay bệnh khác; nếu con lên cân kém kéo dài, nên cho con đi khám để được đánh giá toàn diện.
Ho dai dẳng, hay bị nhiễm trùng hô hấp. Một số trẻ tim bẩm sinh ho lâu ngày hoặc hay bị các đợt viêm đường hô hấp. Đây không phải dấu hiệu riêng của bệnh tim, nên không thể chỉ dựa vào cơn ho để kết luận. Khi con vừa ho kéo dài vừa thở nhanh, ăn kém hay phải điều trị bệnh hô hấp liên tục, bác sĩ có thể cần kiểm tra thêm cả tim và phổi.
Có trẻ không có triệu chứng gì
Vài dạng tim bẩm sinh nhẹ không gây biểu hiện gì lúc đầu. Bé vẫn ăn, chơi, lớn gần như bình thường, và bệnh chỉ được phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe hay khi bác sĩ nghe thấy tiếng tim lạ.
Vì vậy, khám thai đầy đủ và làm sàng lọc tim bẩm sinh trước sinh khi được chỉ định, khám sức khỏe cho bé sau sinh và cho con đi khám khi thấy điều bất thường đều rất có ý nghĩa. Nếu con đã được chẩn đoán, cha mẹ nên đưa con tái khám đúng ngày bác sĩ dặn. Không phải bé nào cũng cần mổ; cách xử trí tùy loại dị tật, mức ảnh hưởng đến tim và sức khỏe chung của con.
Khi nào cần đi khám ngay
- Tím tái rõ hoặc tím đột ngột.
- Thở rất nhanh, thở khó, có dấu hiệu suy hô hấp.
- Lừ đừ, ngất.
- Bú rất kém hoặc bỏ bú.
Với trẻ sơ sinh, nếu bé tím, thở khó, bỏ bú hay yếu đi nhanh thì cần được cấp cứu kịp thời.
Địa điểm thăm khám Nhi cho trẻ uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa có gần 20 năm kinh nghiệm khám chữa bệnh tại TP.HCM, cùng đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và cách làm việc chu đáo, rõ ràng. Với Nhi cho trẻ, bác sĩ chuyên khoa Nhi sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để cha mẹ hiểu rõ tình trạng của con, rồi cùng chọn cách chăm sóc và theo dõi phù hợp.
Trung tâm hoạt động theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ, có danh mục kỹ thuật được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT) và là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy. Thông tin chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Cha mẹ không nên chủ quan khi thấy con có dấu hiệu lạ, nhưng cũng đừng quá lo chỉ vì một triệu chứng riêng lẻ. Khi cần, cha mẹ có thể đưa trẻ đến khoa Nhi của Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa để bác sĩ thăm khám, chỉ định siêu âm hoặc xét nghiệm phù hợp và tư vấn hướng theo dõi tiếp. Chỉ cần đến trong giờ làm việc và lấy số thứ tự.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
