Truyền thông giáo dục sức khỏe · 8/10/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Viêm da tiết bã làm da đỏ, ngứa, bong vảy, song đây không phải bệnh truyền nhiễm và không lây cho người xung quanh. Bệnh dễ tái phát nên cần chăm sóc lâu dài.
Bệnh hay gặp ở da đầu, mặt, ngực, là những nơi tuyến bã nhờn hoạt động mạnh. Nhiều người khi thấy da mình đỏ, bong vảy thì lo ngại lây cho con cháu, nên ngại gần gũi người nhà. Thực tế không cần như vậy.
Vì sao viêm da tiết bã không lây
Đây là một dạng viêm da thường gặp, gắn với tuyến bã, các vi sinh vật sống trên da và cách cơ thể phản ứng với chúng. Nấm men Malassezia, vốn có sẵn trên da nhiều người, cũng tham gia vào cơ chế bệnh. Vì vậy, đây không phải bệnh nhiễm trùng truyền từ người này qua người khác, người bệnh không cần cách ly hay tránh tiếp xúc với gia đình.
Dù không lây, bệnh hay quay lại nên cần theo dõi, chăm sóc trong thời gian dài. Ngứa nhiều khiến người bệnh gãi, cào mạnh làm trầy da, tạo đường cho vi khuẩn vào gây nhiễm trùng thêm. Đỏ da, bong vảy kéo dài cũng ảnh hưởng thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống. Bệnh thông thường không để lại sẹo vĩnh viễn, nhưng gãi mạnh, nhiễm trùng hay viêm nặng có thể làm tổn thương da và để lại vết thay đổi màu da sau viêm ở một số người.
Những yếu tố liên quan đến bệnh
Nguyên nhân chính xác vẫn chưa rõ, nhiều yếu tố có thể cùng góp phần:
- Bã nhờn và nấm men: thành phần bã nhờn thay đổi cùng phản ứng viêm với nấm men Malassezia ở những vùng da nhiều tuyến bã.
- Nội tiết: tuyến bã hoạt động theo nội tiết tố, nên bệnh có thể rõ hơn ở một số giai đoạn trong đời.
- Cơ địa: có người dễ mắc hơn, hoặc trong nhà từng có người bị bệnh tương tự.
- Căng thẳng và môi trường: stress, thiếu ngủ, trời lạnh hay hanh khô có thể làm bệnh bùng lên; dầu gội, mỹ phẩm không hợp cũng dễ gây kích ứng thêm.
Người có sức đề kháng suy giảm hoặc mắc một số bệnh khác có thể bị nhiều hơn. Dù vậy, bị viêm da tiết bã không có nghĩa là đang mắc bệnh miễn dịch tiềm ẩn.
Biểu hiện ở trẻ nhỏ và người lớn
Ở trẻ nhỏ, bệnh thường gặp trong vài tháng đầu sau sinh, dân gian quen gọi là "cứt trâu". Da đầu bé có những mảng vảy màu trắng hoặc vàng, đôi khi lan xuống mặt, sau tai hay các nếp gấp. Phần lớn trường hợp ở trẻ là lành tính, có thể đỡ dần theo thời gian. Cha mẹ đừng cạy hay bóc mạnh lớp vảy vì dễ làm tổn thương da đầu của con.
Ở người lớn, bệnh hay xuất hiện ở da đầu, chân mày, hai bên cánh mũi, sau tai, vùng ngực và những nơi nhiều tuyến bã. Da đỏ, nhờn, bong vảy trắng hoặc vàng và ngứa. Mức độ mỗi người mỗi khác: có người chỉ bị gàu nhẹ, có người viêm đỏ, ngứa dai dẳng.
Chăm sóc để ít tái phát
- Rửa da, gội đầu nhẹ nhàng, không chà xát hay gãi mạnh.
- Thận trọng với sản phẩm quảng cáo "thiên nhiên" khi chưa rõ thành phần, vì vẫn có chất gây kích ứng.
- Với da đầu, bác sĩ có thể khuyên dùng loại dầu gội điều trị chuyên dụng khi phù hợp. Cần dùng đúng hướng dẫn, không tự dùng kéo dài.
- Ăn uống cân bằng, nhiều trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt cùng nguồn đạm hợp lý. Chưa có chế độ ăn nào ngăn được bệnh trọn vẹn, nên không cần kiêng tuyệt đối đồ cay, dầu mỡ nếu chúng không làm bệnh của mình nặng thêm.
- Ngủ đủ giấc, vận động đều và giữ tinh thần thư thái.
Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc bôi hay thuốc uống nếu bác sĩ chưa hướng dẫn.
Địa điểm thăm khám viêm da tiết bã uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Gần 20 năm đồng hành cùng sức khỏe người dân Thành phố, Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, tận tâm trong từng lần thăm khám. Khi cần kiểm tra viêm da tiết bã, bác sĩ chuyên khoa Da liễu sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để anh chị hiểu rõ tình trạng của mình, rồi cùng chọn hướng điều trị và theo dõi phù hợp.
Mọi hoạt động khám chữa bệnh tại Trung tâm đều theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ và danh mục kỹ thuật đã được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT). Trung tâm là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy; chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Khi vùng da đầu, da mặt tổn thương lâu ngày, tái đi tái lại, chảy dịch, ngứa nhiều, vảy đóng dày hay chăm sóc thông thường không đỡ, quý cô chú anh chị có thể đến Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa trong giờ làm việc, lấy số thứ tự để bác sĩ chuyên khoa Da liễu thăm khám. Với trẻ nhỏ, cha mẹ có thể cho bé khám chuyên khoa Nhi hoặc Da liễu tại Trung tâm.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
