Truyền thông giáo dục sức khỏe · 19/8/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Viêm phổi hay gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Biết cách đếm nhịp thở và nhận ra dấu hiệu nặng giúp cha mẹ đưa con đi khám đúng lúc, hạn chế biến chứng.
Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp dưới, rất thường gặp ở trẻ nhỏ. Bệnh có thể nhẹ nhưng cũng có thể nặng lên nhanh nếu phát hiện và điều trị muộn. Vì vậy, cha mẹ nên biết những dấu hiệu sớm để không bỏ lỡ thời điểm cho con đi khám.
Viêm phổi xảy ra thế nào
Khi virus, vi khuẩn hay một số tác nhân khác vào được nhu mô phổi, phổi bị viêm. Các phế nang lẽ ra chứa đầy không khí lại bị dịch viêm lấp vào, làm việc trao đổi oxy bị cản trở.
Tác nhân hay gặp là virus và vi khuẩn. Về virus, có thể kể đến cúm, virus hợp bào hô hấp (RSV) cùng vài loại khác; đôi khi nhiễm virus trước rồi bội nhiễm vi khuẩn sau khiến bệnh nặng thêm. Về vi khuẩn, phế cầu khuẩn là một trong những tác nhân thường được nhắc đến. Loại tác nhân còn thay đổi theo tuổi, sức miễn dịch và bệnh nền của trẻ.
Ai cũng có thể mắc viêm phổi, nhưng bệnh dễ diễn tiến nặng hơn ở trẻ dưới 5 tuổi, nhất là trẻ sơ sinh, trẻ sinh non, suy dinh dưỡng hoặc có bệnh nền. Lúc mới khởi phát, bệnh dễ bị nhầm với cảm lạnh, cúm hay nhiễm virus thông thường. Trẻ càng nhỏ càng khó nhận ra: trẻ sơ sinh có khi không ho rõ mà chỉ bỏ bú, thở nhanh, thở khó, li bì, thân nhiệt bất thường.
Trẻ nào dễ mắc hơn
- Sinh non, nhẹ cân, suy dinh dưỡng, miễn dịch yếu.
- Đang có bệnh mạn tính như hen phế quản, bệnh phổi hay tim bẩm sinh.
- Hay hít phải khói thuốc lá, sống nơi không khí ô nhiễm.
- Nhà chật, kém thông thoáng.
- Thường xuyên gần người đang bị bệnh hô hấp.
Đếm nhịp thở của con
Thở nhanh là dấu hiệu có giá trị để nghĩ đến viêm phổi ở trẻ. Cha mẹ nên đếm khi con đang nằm yên, không khóc, không bú hay ăn, và nếu được thì vào lúc con không sốt. Dùng đồng hồ đếm số lần ngực hoặc bụng con phồng lên trong trọn một phút. Theo ngưỡng thường dùng để đánh giá, trẻ được xem là thở nhanh khi:
- Dưới 2 tháng tuổi: 60 lần mỗi phút trở lên.
- Từ 2 tháng đến dưới 12 tháng: 50 lần mỗi phút trở lên.
- Từ 12 tháng đến 5 tuổi: 40 lần mỗi phút trở lên.
Thấy con thở nhanh bất thường thì nên cho con đi khám, không tự kết luận là viêm phổi chỉ dựa vào con số này. Bên cạnh thở nhanh, trẻ có thể ho, sốt, khò khè, mệt, bú kém hoặc ăn kém; một số bé còn đau ngực, đau bụng, nôn hay tiêu chảy.
Dấu hiệu bệnh nặng
Cha mẹ cần đặc biệt để ý hiện tượng rút lõm lồng ngực: mỗi lần con hít vào, phần dưới lồng ngực bị hõm vào trong thay vì phồng ra. Ngoài ra, cha mẹ cần đưa con đi khám ngay khi thấy:
- Thở rít, khò khè, khó thở rõ.
- Môi hoặc đầu ngón tay, ngón chân tím.
- Li bì, khó gọi dậy, phản ứng chậm hẳn, co giật.
- Bỏ bú, không ăn uống được, nôn nhiều.
- Sốt mà người ngày càng mệt, yếu đi.
Phòng viêm phổi cho trẻ
Ở trẻ nhỏ, viêm phổi có thể trở nặng nhanh. Khi con ho, sốt kèm thở nhanh, thở khó hay bú kém, cha mẹ đừng chủ quan. Để phòng bệnh, nên:
- Cho con tiêm chủng đầy đủ, nhất là các loại vaccine phòng những tác nhân gây bệnh hô hấp nặng.
- Cho con ăn uống đủ chất, hợp lứa tuổi.
- Giữ tay sạch, hạn chế cho con gần người đang bệnh.
- Tuyệt đối không để con hít khói thuốc lá.
Địa điểm thăm khám viêm phổi ở trẻ uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Với gần 20 năm kinh nghiệm cùng đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa là địa chỉ quen thuộc của nhiều gia đình tại TP.HCM khi cần thăm khám viêm phổi ở trẻ. Tại đây, bác sĩ chuyên khoa Nhi sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để cha mẹ hiểu rõ tình trạng của con, rồi cùng chọn cách chăm sóc và theo dõi phù hợp.
X-quang số hóa và xét nghiệm được thực hiện ngay tại Trung tâm, giúp cha mẹ hoàn tất việc kiểm tra ở cùng một nơi, thuận tiện cho những lần tái khám và theo dõi lâu dài.
Mọi hoạt động khám chữa bệnh tại Trung tâm đều theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ và danh mục kỹ thuật đã được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT). Trung tâm là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy; chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Nếu con ho, sốt kèm thở nhanh, cha mẹ có thể đưa trẻ đến khoa Nhi của Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa; bác sĩ sẽ thăm khám, chỉ định chụp X-quang hoặc xét nghiệm khi cần. Cha mẹ chỉ cần đưa con đến trực tiếp trong giờ làm việc và lấy số thứ tự; trường hợp con khó thở, tím tái, li bì, hãy đưa con đến cơ sở y tế gần nhất ngay.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
