Truyền thông giáo dục sức khỏe · 27/8/2026 · Tác giả: Y Khoa Kỳ Hòa
Một lần đo đường huyết cao chưa đủ để kết luận đái tháo đường, nhưng cũng không nên bỏ qua. Biết các ngưỡng và lúc cần xét nghiệm giúp phát hiện bệnh sớm.
Ngày nay nhiều gia đình có sẵn máy đo đường huyết, và không ít người đã nghe đến HbA1c, con số phản ánh mức đường trong máu bình quân 2-3 tháng qua. Dù vậy, quý cô chú anh chị nên biết: đường huyết cao một lần chưa chắc là bệnh, và không phải cứ tăng đường huyết là phải dùng thuốc.
Ngưỡng chẩn đoán đái tháo đường
Với người không mang thai, theo tiêu chuẩn hiện hành, chỉ cần một trong các kết quả sau là đủ ngưỡng chẩn đoán:
- Đường huyết lúc đói từ 7,0 mmol/L trở lên.
- HbA1c từ 6,5% trở lên.
- Uống 75 g glucose (nghiệm pháp dung nạp glucose), sau 2 giờ đo được từ 11,1 mmol/L trở lên.
Nếu người bệnh đã có triệu chứng rõ của đường huyết cao hoặc đang trong cơn tăng đường huyết cấp, một lần đo bất kỳ từ 11,1 mmol/L trở lên cũng có thể đủ để chẩn đoán. Khi chưa có biểu hiện gì, kết quả bất thường thường phải được làm lại hoặc kiểm chứng bằng một xét nghiệm khác. Vì thế đừng tự kết luận mình mắc bệnh chỉ sau một lần đo ở nhà.
Tiền đái tháo đường là gì
Giữa bình thường và đái tháo đường có một vùng gọi là tiền đái tháo đường, khi rơi vào một trong các mức:
- Đo lúc đói: 5,6-6,9 mmol/L.
- HbA1c: 5,7-6,4%.
- Làm nghiệm pháp dung nạp glucose, kết quả sau 2 giờ ở mức 7,8-11,0 mmol/L.
Lúc này chưa thành bệnh, nhưng nguy cơ đã cao hơn, và đây chính là thời điểm rất đáng để thay đổi.
Dấu hiệu dễ bị bỏ qua
Lúc mới tăng nhẹ, đường huyết thường không gây khó chịu gì, nên bệnh có thể lặng lẽ tồn tại nhiều năm. Đến khi đường lên cao rõ, cơ thể mới bắt đầu báo hiệu:
- Hay khát, uống nhiều, tiểu nhiều, nhất là ban đêm.
- Mau đói, mệt mỏi, nhìn mờ.
- Sụt cân dù không cố ý.
- Nhiễm trùng hay tái lại, vết thương lâu lành.
Gặp những biểu hiện này, đừng chỉ mua máy về tự đo mà nên đi xét nghiệm và tìm nguyên nhân.
Ai nên kiểm tra định kỳ
Người đang khỏe vẫn nên chủ động xét nghiệm, dựa vào độ tuổi, cân nặng, tiền sử gia đình và các nguy cơ chuyển hóa, không đợi tới lúc thấy triệu chứng. Càng cần kiểm tra đều đặn nếu:
- Thừa cân, béo phì hoặc ít vận động.
- Trong nhà có người mắc đái tháo đường.
- Đang bị tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu.
- Từng bị đái tháo đường thai kỳ.
Có thể tầm soát bằng đường huyết lúc đói hoặc HbA1c. HbA1c tiện vì không phải nhịn ăn và cho cái nhìn dài hạn hơn, nhưng dễ sai lệch khi người bệnh có những bệnh ảnh hưởng tới hemoglobin hay vòng đời của hồng cầu. USPSTF, cơ quan y tế dự phòng của Hoa Kỳ, khuyến nghị người 35-70 tuổi bị thừa cân hoặc béo phì nên được tầm soát cả đái tháo đường type 2 lẫn tiền đái tháo đường, bằng một trong ba cách: đo đường huyết đói, làm nghiệm pháp dung nạp glucose hoặc HbA1c.
Khi nào cần điều trị
Một con số đơn lẻ không quyết định việc điều trị. Khi bệnh đã được xác định, bác sĩ sẽ đánh giá toàn diện rồi mới lên kế hoạch, thường bao gồm ăn uống, tập luyện, giữ cân nặng và thuốc nếu có chỉ định. Ở giai đoạn tiền đái tháo đường, nhiều người cải thiện rõ nhờ giảm cân khi đang thừa cân, năng vận động và điều chỉnh bữa ăn, nhờ đó ngăn hoặc làm chậm việc chuyển thành bệnh.
Nếu đường huyết lên rất cao kèm nôn ói, đau bụng, khát và tiểu rất nhiều, thở nhanh sâu, lừ đừ, lơ mơ hay mất nước, cần đi cấp cứu ngay vì có thể là biến chứng cấp. Phát hiện sớm giúp giữ đường huyết trong tầm kiểm soát trước khi biến chứng xuất hiện ở mắt, thận, thần kinh và tim mạch.
Địa điểm thăm khám rối loạn đường huyết uy tín tại Thành phố Hồ Chí Minh
Gần 20 năm đồng hành cùng sức khỏe người dân Thành phố, Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, tận tâm trong từng lần thăm khám. Khi cần kiểm tra rối loạn đường huyết, bác sĩ chuyên khoa Nội tổng hợp sẽ lắng nghe, thăm khám kỹ và giải thích cặn kẽ để anh chị hiểu rõ tình trạng của mình, rồi cùng chọn hướng điều trị và theo dõi phù hợp.
Xét nghiệm được thực hiện ngay tại Trung tâm, giúp anh chị hoàn tất việc kiểm tra ở cùng một nơi, thuận tiện cho những lần tái khám và theo dõi lâu dài.
Trung tâm hoạt động theo Giấy phép số 00449/HCM-GPHĐ, có danh mục kỹ thuật được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt (Quyết định 471/QĐ-SYT) và là cơ sở khám chữa bệnh ban đầu theo hợp đồng với BHXH TP.HCM, nhận khám bảo hiểm y tế cả ngày thứ Bảy. Thông tin chứng chỉ hành nghề của 24 bác sĩ được công khai tại trang Đội ngũ bác sĩ.
Nếu thuộc nhóm nguy cơ hoặc từng đo thấy đường huyết cao, anh chị có thể đến Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa, lấy số thứ tự và khám chuyên khoa Nội tổng hợp. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm phù hợp và giải thích kết quả.
Trung tâm Y Khoa Kỳ Hòa
Địa chỉ: 266A - 268, Đường 3 Tháng 2, Phường Hòa Hưng, TP.HCM
Giờ làm việc: thứ Hai đến thứ Bảy, 06:30 - 11:30 và 13:00 - 17:00 (Chủ nhật nghỉ)
Hotline: 028.3868.1097
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống
